Integracja sensoryczna to proces, w którym układ nerwowy odbiera, porządkuje i interpretuje informacje płynące ze wszystkich zmysłów, umożliwiając dziecku właściwe reagowanie na bodźce z otoczenia. Prawidłowa integracja sensoryczna stanowi fundament rozwoju ruchowego, emocjonalnego i poznawczego, wpływa na koncentrację, uczenie się oraz codzienne funkcjonowanie dziecka. Dzięki niej dziecko lepiej rozumie swoje ciało i otaczający świat, a także potrafi skuteczniej radzić sobie w sytuacjach dnia codziennego.

Na diagnozę integracji sensorycznej warto udać się wtedy, gdy zauważasz u dziecka trudności w codziennym funkcjonowaniu, które mogą wynikać z nieprawidłowego przetwarzania bodźców zmysłowych.

Na diagnozę dobrze zgłosić się również wtedy, gdy dziecko ma trudności z wyciszeniem, szybko się frustruje, ma problemy ze snem lub adaptacją w przedszkolu czy szkole.

Niepokojące sygnały u dziecka:

• Przeszkadzają mu dotyk, dźwięki, światło
• Nie reaguje na ból lub zimno/ciepło
• Wierci się, skacze, biega, jest w ciągłym ruchu
• Poszukuje bodźców, ściska, uderza, dociska
• Dotyka wszystkie rzeczy, wkłada wszystko do buzi
• Unika czesania, obcinania włosów, paznokci
• Chodzi na palcach, nie akceptuje przytulania
• Nie lubi zabaw w piasku, malowania dłońmi
• Nadmiernie odczuwa ból w przypadku lekkiego zadrapania, urazu
• Drażnią je metki, szwy w ubraniach
• Ma wybiórczość pokarmową
• Potyka się, upada
• Ma duży lęk przed upadkiem, wysokością, oderwaniem nóg od podłoża
• Ma trudności z planowaniem motorycznym
• Podpiera głowę, osuwa się na krześle, niewłaściwie trzyma przyrząd pisarski
• Ma trudności z utrzymaniem równowagi podczas przeskakiwania, wspinania się, przy zmianie pozycji ciała
• Ma problemy z naśladowaniem ruchów
• Ma osłabione reakcje obronne
• Jest niezdarne w czynnościach samoobsługowych
• Ma kłopoty w nabywaniu nowych umiejętności: jazda na rowerze, rzucanie i łapanie piłki

Kiedy udać się na diagnozę?
Jeśli cokolwiek w rozwoju lub zachowaniu dziecka budzi Twój niepokój – warto skonsultować się ze specjalistą. Wczesna diagnoza pozwala szybciej wprowadzić odpowiednie wsparcie i skutecznie pomóc dziecku w codziennym funkcjonowaniu.

Rozpoczęcie terapii integracji sensorycznej (SI) poprzedzone jest wykonaniem diagnozy. Diagnozę może dokonać wyłącznie certyfikowany terapeuta integracji sensorycznej. Diagnoza składa się z trzech spotkań obejmujących:

• Wywiad z Rodzicem / Opiekunem – terapeuta przeprowadza wnikliwy wywiad dotyczący rozwoju dziecka w okresie: prenatalnym (płodowym), perinatalnym (okołoporodowym) i postnatalnym (po urodzeniowym), czas osiągania „kamieni milowych” w obszarze rozwoju ruchowego, poznawczego i mowy, stan zdrowia. Spotkanie – 50 min.

• Przeprowadzenie diagnozy procesów integracji sensorycznej – badanie dziecka w sali diagnostycznej oparte na przeprowadzeniu Testów Południowo-Kalifornijskich, które oceniają między innymi: planowanie ruchu, różnicowanie wrażeń dotykowych, naśladownictwo ruchowe, równowagę, koordynację wzrokowo-ruchową. Diagnoza zawiera także obserwację kliniczną, która ocenia między innymi: lateralizację, odruchy, napięcie mięśni, pracę gałek ocznych, poziom pobudzenia systemu przedsionkowego. Jest to również obserwacja dziecka w czasie jego swobodnej i zaplanowanej aktywności oraz reakcji dziecka na proponowane zadania ruchowe z wykorzystaniem specjalistycznego sprzętu. Dwa spotkania – 60 min.

• Opracowanie przez terapeutę diagnozy integracji sensorycznej dziecka wraz z zaleceniami terapeutycznymi, dietą sensoryczną oraz wskazówkami dla rodzica.

• Omówienie z rodzicem w przystępny sposób wyników badań, zasad prowadzenia diety sensorycznej, przekazanie zaleceń do pracy w domu. Spotkanie – 50 min.

Zajęcia terapii integracji sensorycznej mają formę indywidualnych spotkań, dostosowanych do potrzeb i możliwości dziecka. Odbywają się w specjalnie wyposażonej sali, w której znajdują się m.in. huśtawki, hamaki, platformy, równoważnie oraz różnorodne pomoce sensoryczne.

Terapia ma formę zabawy, dzięki czemu dziecko chętnie uczestniczy w zajęciach i czuje się bezpiecznie. Podczas spotkań terapeuta proponuje aktywności, które stymulują różne zmysły – równowagi, czucia głębokiego (propriocepcji), dotyku oraz wzroku i słuchu. Ćwiczenia mogą obejmować m.in. bujanie, wspinanie, turlanie, zabawy ruchowe czy zadania wymagające precyzji i planowania ruchu.

Program zajęć jest na bieżąco modyfikowany w zależności od postępów dziecka. Terapia ma na celu poprawę przetwarzania bodźców sensorycznych, co przekłada się na lepszą koncentrację, koordynację ruchową, regulację emocji oraz funkcjonowanie dziecka w codziennym życiu.